QGIS Sextante Eklentisine Bir Bakış

Coğrafi Bilgi Sistemlerine yönelik projelerin uygulama aşamasında çoğu kez kullanıcılar birden fazla yazılım kullanmak durumundadırlar. Bunun sebebi her yazılımın farklı alanlarda öne çıkması diyebiliriz. Mesela Netcad ortamında yeterli konumsal analiz aracı olmamasından dolayı veriler ArcMap ‘ aktarılıp analiz gerçekleştirilir ardından gerekiyorsa Netcad ‘te geçilerek devam edilebilir. Veya QGIS ortamında Unsupervised Classification yapmanız mümkün değildir. Bunun için Orfeo Toolbox ile işlem gerçekleştirilip QGIS ‘e aktarımı yapılarak işlemlerimize kaldığımız yerden devam edebiliriz. Bu tarz işlemlerde veriler bir ortamdan diğerine aktarılırken başta vakit kaybı ve veri kaybı sıklıkla yaşanmaktadır. İşte bu noktada Sextante imdadımıza yetişiyor. İlk olarak Victor Olaya tarafından geliştirilen Sextante; başlı başına bir yazılım olmayıp QGIS, gvSIG, ArcMap, OpenJUMP gibi CBS yazılımları için açık kaynak kodlu bir eklentidir. Bu eklenti ile GRASS GIS, SAGA, Orfeo Toolbox, R, TauDEM, LASTools yazılılarına ait analiz araçları tek bir çatı altında toplanarak bütünleşik analiz imkanı sağlanmaktadır. Bu yazıda QGIS Sextante eklentisinden bahsedeceğim.

Bilgin, M. S. (2013). Afet Yönetimine Yönelik Açık Veri Modeli ve Konumsal Analiz Araçlarının Geliştirilmesi: Heyelan ve Sel Örneği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Bilişim Enstitüsü, İstanbul.

QGIS ‘in öne çıkan önemli bir özelliği Python desteğidir diyebiliriz. Bu sayede zaman içerisinde pek çok eklentiye sahip olmuştur, Sextante ‘de bunlardan biridir. Başlarda Sextante ‘yi ayrı olarak kurmanız gerekmekteydi fakat QGIS 2.0.1 (Dufour) versiyonu ile beraber sisteme kurulu halde gelmektedir. Dolayısıyla Eklentiler menüsünden ayrıca Sextante’yi kurmanıza gerek kalmıyor. Ayrıca Sextante ismi Processing olarak değiştirilmiştir.

 

Detaya indiğimizde QGIS ‘in aslından bir görüntüleme (viewer) ve harita çıktısı (printer) almaya yarayan masaüstü CBS yazılımı olduğunu görmekteyiz. Herhangi bir konumsal analiz aracına sahip değildir (GDAL araçları ve mmqgis eklentisi ayrı tutulmuştur). Fakat Sextante eklentisinin sağlamış olduğu zengin analiz araçları ile görüntü işleme, hidrolojik analizler, lidar veri yönetimi, vektörel analizler gibi daha pek çok işlemi direkt olarak QGIS ortamında gerçekleştirme imkanı sağlamaktadır. Dolayısıyla bir görüntüleyiciden (viewer) bütünleşik analiz ortamına dönüşmüştür diyebiliriz.

Analiz Kütüphanelerinin Tanıtılması

Standart QGIS kurulumu sonrasında yalnızca GRASS GIS  ve GDAL/OGR ‘ye ait analiz araçlarına Sextante üzerinden erişebilirsiniz. Diğer analiz araçlarına erişebilmek için Processing menüsünden Options and Configurations seçilerek Providers bölümündeki gerekli kütüphaneler etkinleştirilmelidir. Fakat etkinleştirilme işlemi yapılmadan önce ilgili yazılımlar sisteme kurulmuş olması gerekmektedir. Aksi halde aracı çalıştırırken hata mesajı alırsınız. Aşağıda Options and Configurations penceresi gösterilmektedir.

Graphical Modeler

Sextante eklentisinin bir diğer önemli özelliği ise kompleks analiz modellerinin oluşturulmasına imkan sağlamasıdır. Sahip olduğu Graphical Modeler aracı görsel olarak analiz adımları oluşturularak birden fazla işlemi tek seferde gerçekleştirir. Aşağıda yüksek lisans tezim için hazırladığım analiz modellerinden biri verilmiştir. Bu model ile bir bölgedeki binaların dağılımı dikkate alınarak yerleştirilmesi gereken uyarı noktalarına (siren) ait konumlar ve bunların kapsama alanları optimum tespit edilebiliyor. QGIS Sextante eklentisi bu şekilde oluşturulan analiz modelleri için kullanıcıya oldukça kullanışlı bir arayüz sunmaktadır. Bu sayede işlemler komut satırına gerek kalmadan oldukça rahat bir şekilde gerçekleştirilir. Analiz modeline ait kullanıcı arayüzü aşağıda gösterilmiştir.

Bilgin, M. S. (2013). Afet Yönetimine Yönelik Açık Veri Modeli ve Konumsal Analiz Araçlarının Geliştirilmesi: Heyelan ve Sel Örneği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Bilişim Enstitüsü, İstanbul.

 

Bilgin, M. S. (2013). Afet Yönetimine Yönelik Açık Veri Modeli ve Konumsal Analiz Araçlarının Geliştirilmesi: Heyelan ve Sel Örneği, Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Teknik Üniversitesi Bilişim Enstitüsü, İstanbul.

 

Tüm bunların yanından QGIS Sextante kullanıcılara Python scriptlerinin kullanma imkanı da sağlamaktadır. Graphical Modeler ‘den ayrı olarak oluşturulan bu scriptler ile Python bilginiz dahilinde her şeyi yapabilirsiniz. Örneğin analiz araçları oluşturabilir, dosya işlemleri gerçekleştirebilir, otomatik rapor hazırlayabilir ve daha pek çok işlemi yapabilirsiniz. Örnek olarak aşağıda verilen script ile seçilen katman dikkate alınarak tile oluşturulabilir.

Hata Ayıklama

Sextante ile çalışırken oluşabilecek hatalar veya çalıştırdığınız araca ait parametreler hakkında detaylı bilgileri almak için Processing menüsünden History and log sekmesine tıklayın. Karşınıza gelen pencere INFO, WARNING, ALGORITHM, ERROR bölümleri bulunmaktadır. Bunlardan ALGORITHM bölümünde çalıştırılan analiz aracına ait parametreler bulunmaktadır. ERROR bölümünde ise hatalar kayıt altına alınmaktadır. Örneğin aşağıda seçili olan algoritmaya ait parametreler verilmiştir.

processing.runalg(“saga:shapesbuffer”,”F:\\temporary\\demiryolu.shp”,0,100,”FID”,1,1,5,True,None)

satırına baktığımıza algoritmanın nasıl çalıştığını, hangi parametreleri aldığını daha iyi görüyoruz. Bu satırı kopyalayıp Eklentiler menüsündeki Python işletmen uçbirimine yapıştırıp çalıştırabilirsiniz. Ayrıca Python scriptlerinin oluşturulması noktasında History and log menüsü size büyük kolaylık sağlayacaktır.

 

Yayınlamış olduğum yazıları kaynak belirtmek kaydıyla paylaşabilirsiniz.

 

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s