Online Routing Mapper Eklentisi ile En Kısa Yol Analizi

This page is also available in English.

Ağ analizleri, Coğrafi Bilgi Sistemlerinde yaygın olarak kullanılan analizlerdendir. En kısa yol (shortest path), kaynak tahsisi (allocation of sources), gezgin satıcı problemi (Travelling salesman)  gibi analizler bu başlık altında toplanmaktadır. Bunlardan sıklıkla kullanılan en kısa yol analizi; ağ yapısındaki birbirine bağlı  hatlar üzerinde bir noktadan diğerine gitmek için takip edilmesi gereken en kısa yolu ifade eder. Buradaki en kısa yol farklı biçimlerde de ifade edilebilir. Örneğin mesafeye bağlı en kısa yol, zamana bağlı en kısa yol veya daha farklı kriterlere göre en kısa yol analizleri yapılabilmektedir.

CBS uygulamalarında en önemli eleman şüphesiz veridir. Ağ analizlerinde de veri ön plana çıkmaktadır. Mesela bir noktadan diğerine en kısa yolu hesaplarken elde edeceğimiz sonuç kullandığımız veriye bağlı olarak çok farklılık gösterebilir. Örneğin yol verisinin tek yönlü veya çift yönlü bilgisi yoksa bu durumda analizden elde edeceğimiz sonucu gerçek dünyada kullanmamız tehlikelere (yanlış şeride girilmesi sonucu trafik kazası) sebep olabilir. En iyi ihtimalle saçma bir sonuç elde ederiz.

Günümüzde internet haritaları (Google Maps, BingMap, OpenStreetMap, HERE, Yandex.Haritalar vs.) sadece üzerinde gezinmenin yanı sıra kullanıcılara bir noktadan diğerine en kısa yolu hesaplama imkanı sağlamaktadır. Bu servis sağlayıcıların ellerindeki tüm dünyayı kapsayan veriler sayesinde bırakın bir ilden diğerine, bir kıtadan diğer bir kıtaya en kısa yolu bile hesaplamayı mümkün kılmaktadır. İşte buradan yola çıkarak Open Routing Mapper eklentisini geliştirdim. Bu eklenti ile çeşitli web haritalarının servislerini kullanarak QGIS ortamında hiç bir veriye ihtiyaç duymadan sadece başlangıç ve bitiş noktalarını belirtmek suretiyle en kısa yolu hesaplamanız mümkündür. Ayrıca farklı servisleri kullanarak alternatif güzergahlar da oluşturulabilir. Elde edilen sonuçlar QGIS ortamında ShapeFile, TAB, Spatialite, DXF gibi formatlara dönüştürülerek farklı yazılımlara da aktarılabilir. İlk versiyonunda (v0.7) Google Direction API, HERE API ve YourNavigation API servisleri ile en kısa yolu hesaplayabilmektedir.

 

Örnek Uygulama

Öncelik QGIS i açarak Openlayers Plugin ile altlık ekliyorum. Altlık eklemenin sebebi işaretleyeceğim başlangıç ve bitiş noktalarının görsel olarak belirli olmasıdır. Bu örnekte OSM altlığını tercih ettim.

Ardından Omlne Routing eklentisinin simgesine tıklayak çalıştırıyorum. Ekletiye ait pencere aşağıda gösterilmektedir. Temel olarak üç kısımdan oluşur: 1- Servis seçimi, 2-Başlangıç ve bitiş noktalarının haritadan seçilmesi ve 3- analizin çalıştırılması.

İlk örnekte olarak İstanbul – Ankara arasından en kısa yolu hesapladım. Başlangıç ve bitiş noktalarını ekrandan seçtikten sonra Run düğmesine tıklayarak analizi çalıştırıyorum. Eklentiye ait ekran görüntüsü aşağıda gösterilmektedir.

Elde edilen sonuç aşağıda gösterilmektedir.

Bu örnekte Google Direction API kullanılmıştır. İsterseniz eklentiyi kapatmadan sadece kullanılan servisi değiştirerek farklı sonuçlar ederek sonuçları karşılaştırabilirsiniz.

Aşağıda test amaçlı yaptığım bir karşılaştırma bulunmaktadır. İki nokta arasındaki en kısa güzergah Google Direcion, HERE ve YourNavigation API leri kullanılarak hesaplanmıştır.

Hatalar

Online Routing Mapper eklentisi ile en kısa yol analizi yaparken bazen kullanılan servis sonuç üretememektedir. Bu durumda diğer servisleri denemenizi tavsiye ederim. Aşağıda böyle bir durumda karşılan mesaj gösterilmiştir.

Ayrıca Google Direction API kullanılarak elde edilen sonuçların hassasiyeti iki nokta arasındaki mesafeye bağlı olarak değişebilir. Mesela iki il arasındaki mesafede elde edilen güzergah kavşak gibi kıvrımlı yerlerde kaba olabilir.

Advertisements

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s